Barbotage barku – wypłukanie zwapnień

jest małoinwazyjnym zabiegiem stosowanym w leczeniu wapniejącego zapalenia ścięgien stożka rotatorów potocznie określanego jako wapniejące zapalenie barku. Złogi wapnia najczęściej powstają w obrębie ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego i mogą powodować silny ból ograniczenie ruchomości oraz trudności podczas unoszenia kończyny i leżenia na chorym barku

Zwapnienia powstające w ścięgnach stożka rotatorów zbudowane są głównie z kryształów hydroksyapatytu. Ich obecność nie musi oznaczać nadmiaru wapnia w diecie ani zaburzeń jego poziomu we krwi. Jest to miejscowy proces zachodzący w obrębie ścięgna którego dokładna przyczyna nie zawsze jest możliwa do ustalenia

Przebieg choroby może obejmować różne etapy. Złóg może być twardy i dobrze odgraniczony albo bardziej miękki i podatny na rozdrobnienie. W fazie wchłaniania może dochodzić do gwałtownego nasilenia stanu zapalnego i bardzo silnego bólu barku. Konsystencja wielkość i położenie zwapnienia mają istotne znaczenie dla kwalifikacji do barbotage oraz możliwości jego skutecznego wypłukania

Nie każde zwapnienie widoczne w badaniu USG lub RTG wymaga leczenia. Niewielkie złogi które nie powodują dolegliwości mogą być jedynie obserwowane. Do zabiegu kwalifikowane są przede wszystkim osoby u których zwapnienie odpowiada za ból ograniczenie ruchomości lub nawracający stan zapalny i nie uzyskano wystarczającej poprawy po leczeniu zachowawczym

Zwapnieniu często towarzyszy zapalenie kaletki podbarkowej która może być ważnym a czasem dominującym źródłem bólu. Reakcja zapalna kaletki powoduje jej pogrubienie zwiększenie ilości płynu oraz nasilenie dolegliwości podczas unoszenia kończyny i leżenia na chorym barku. Dlatego leczenie obejmuje nie tylko zmniejszenie lub usunięcie złogu ale także ograniczenie współistniejącego stanu zapalnego

Przed zabiegiem wykonywane jest dokładne badanie USG. Oceniane są lokalizacja wielkość i konsystencja zwapnienia a także stan ścięgien stożka rotatorów kaletki podbarkowej i pozostałych struktur barku. Pozwala to potwierdzić że złóg jest rzeczywistym źródłem dolegliwości oraz zaplanować najbezpieczniejszą drogę wprowadzenia igły

Barbotage wykonywany jest w warunkach ambulatoryjnych w znieczuleniu miejscowym i pod stałą kontrolą USG. Po odkażeniu skóry oraz znieczuleniu tkanek igła wprowadzana jest bezpośrednio do zwapnienia. Następnie podawany jest roztwór soli fizjologicznej który umożliwia rozdrobnienie złogu oraz wypłukanie jego upłynnionych fragmentów

Podczas całej procedury położenie igły i zachowanie zwapnienia obserwowane są na ekranie aparatu USG. Pozwala to precyzyjnie dotrzeć do złogu i ograniczyć ryzyko uszkodzenia zdrowych części ścięgna oraz sąsiednich struktur

Po zakończeniu płukania do kaletki podbarkowej najczęściej podawany jest preparat steroidowy o działaniu przeciwzapalnym. Lek nie jest wstrzykiwany do wnętrza ścięgna lecz do objętej stanem zapalnym kaletki. Jego zadaniem jest ograniczenie reakcji zapalnej która towarzyszy wapniejącemu zapaleniu barku i może przejściowo nasilić się również w wyniku mechanicznego naruszenia złogu

Nie zawsze możliwe ani konieczne jest usunięcie całego zwapnienia. Część złogu może pozostać w ścięgnie szczególnie jeżeli ma on twardą lub niejednorodną strukturę. Rozdrobnienie zwapnienia zmniejszenie jego objętości i wypłukanie części materiału mogą jednak ułatwić dalsze naturalne wchłanianie pozostałości przez organizm

Poprawa bardzo często odczuwana jest bezpośrednio po zabiegu. Może wynikać ze zmniejszenia ciśnienia w obrębie złogu wypłukania części materiału oraz działania zastosowanego znieczulenia miejscowego. Efekt leku znieczulającego ustępuje po kilku godzinach

Działanie podanego do kaletki steroidu rozpoczyna się zwykle po około dobie a jego pełny efekt rozwija się w ciągu kolejnych dni. U części pacjentów przez krótki czas po zabiegu może występować przejściowe nasilenie bólu związane z reakcją tkanek na nakłucie i płukanie

Barbotage nie wymaga nacinania skóry ani pobytu w szpitalu. Cała procedura trwa zwykle kilkadziesiąt minut a po jej zakończeniu pacjent może wrócić do domu. Otrzymuje również indywidualne zalecenia dotyczące ograniczenia obciążeń leczenia przeciwbólowego oraz rozpoczęcia lub kontynuowania rehabilitacji

Celem rehabilitacji jest odzyskanie pełnej ruchomości barku poprawa pracy stożka rotatorów i łopatki oraz stopniowy powrót do codziennej aktywności. Jeżeli dolegliwości nie ustępują lub w barku występują także inne uszkodzenia dalsze leczenie dobierane jest indywidualnie na podstawie badania klinicznego i kontrolnego obrazu USG